|
Welkom
Algemeen
Labyrintvissen
Links
Deze
website
|
Grote,
Gele Muilbroeders
Klik
op de namen voor foto's en uitgebreidere informatie.
|
"Grote,
gele muilbroeders", hiermee worden de soorten van de muilbroedende
Betta waseri groep mee bedoeld uit Maleisië, Sumatra
en Thailand. Hun gebrek aan kleuren maken ze tot een niet veel gehouden
groep en dat terwijl het zeker zeer interessante soorten zijn. Bij
alle soorten van deze groep ontbreekt de iridiserende kleur op de
kieuwdeksels zoals Betta pugnax-achtigen wel hebben. Elke
soort heeft wel her en der goud-kleurig verspreide schubben. Intussen
zijn er 7 soorten beschreven en ongetwijfeld zullen er enkele volgen.
Zo
zijn er al 4 nieuwe soorten bekend welke nog onbeschreven zijn;
Betta
sp.
"Medas"
uit Indonesië, Betta
sp. aff. waseri
"Anjungan", Betta
sp. aff. waseri "Pekanbaru"
en Betta
sp. aff. waseri "Pekan Nanas".
Hieronder
volgt wat korte informatie over elke soort van de toch vrij onbekende,
maar niet minder interessante B. waseri soorten groep.
|
|
Betta
renata
Tan,
1998
Dit is waarschijnlijk wel de meest onbekende grote, gele muilbroeder
- naast B. hipposideros - van de groep. Slechts een handje
vol mensen hebben Betta renata ooit gezien, maar gehouden
word deze toch eigenlijk nooit. Het is weer een zwartwater bewoner
die komt uit Rantau Panjang; Jambi. Ook hier is slechts 1 meting
bekend, die van de pH: 4.1. Aangezien de natuurlijke biotopen turfmoerassen
zijn betekend dit ook een lage GH en een niet al te hoge temperatuur.
De laatste onderzoeken rondom de vraag welke soorten er bedreigd
worden in Sumatra, vond plaats rond 1994. Op dat moment werd Betta
renata niet bedreigd, of dat intussen veranderd is moet nog
worden uitgewezen. Het is aanneemlijk dat deze soort vernoemd zou
zijn naar iemand. Dat is hier absoluut niet het geval; renata
komt uit het Latijn en betekend nier. Dit omdat de grote gele muilbroeder,
rond de 14 cm (TL), op de keel een nier-vormig symbool heeft.
|
|
|
|
|
Betta
chloropharynx
Kottelat & Ng, 1994
Deze grote muilbroeder, 13 cm (TL), komt uit
Banka en heeft zijn gekregen uit het Latijn. Chloro betekend
groen en pharynx staat voor keel; groene keel. Betta chloropharynx
heeft op de keel een zwart '8'-vormig symbool en onder de kaak 2
lichtgroene stippen. Het lichaam is licht- tot donkerbruin gekleurd
met hier en daar een lichtelijk paarse gloed. In Banka leeft deze
soort in ondiepe turfmoerassen van soms maar enkele centimeters
diep. Deze biotopen bestaan voornamelijk uit bladafval waartussen
de inwoners zich schuil houden. De pH ligt tussen de 4.5 en 5.5,
de GH en KH tussen de 0 en 1. De gemeten temperatuur was 27.1°C.
Ondertussen word deze Betta sterk bedreigd doordat hun biotopen
verdwijnen en plaats moeten maken voor bijvoorbeeld plantages.
|
|
Betta
spilotogena Ng
& Kottelat,
1994
In Riau Archipelago, met name in Noord Pulau Bintan komt Betta
spilotogena voor, eveneens een muilbroeder van 13 cm (TL). Helaas
word ook deze Betta sterk bedreigd. Betta spilotogena
leeft in verswatermoerassen met een pH tussen de 4.9 en 5.5 en een
onbekende hardheid, welke zeer zeker laag zal zijn gezien het soort
biotoop. De wetenschappelijke naam verwijst naar de zwarte stippen
op de kieuwdeksels. Op de keel bevinden zich 2 grote, ovale stippen
welke in elkaar kunnen overgaan en zodoende één grote
stip vormen. Het lichaam van Betta spilotogena is veelal
donkerbruin gekleurd met hier en daar verspreide gouden schubben
zoals alle Betta waseri-achtigen. De vinnen zijn bruin-achtig
met aan de randen en soms centraler, een mooie blauw-paarsige kleur.
|
|
|
|
|
Betta
hipposideros
Ng & Kottelat, 1994
Eveneens een bewoner van zwartwater biotopen
komt uit Selangor en Perak; Maleisië.
Metingen wezen een pH tussen de 3.5 en 3.7 uit. De hardheid is helaas
onbekend behalve dat het wel om zacht water gaat. Betta hipposideros
dankt zijn naam uit Latijn, hipposideros is een verwijzing
naar de zwarte hoefijzer-vormige symbolen op de keel. Ook deze muilbroeder
word groot; rond de 14 cm (TL). Het lichaam is vaak lichtbruin gekleurd
met een lichtere, horizontale streep. De keel is groen-achtig, een
kleur die hier en daar ook terug te vinden is in de vinnen. De biotopen
in Selangor en Perak staan onder grote druk. Veel biotopen zijn
intussen al verdwenen en anderen zullen zeer toekomstig eveneens
verdwijnen en plaats maken voor palmplantages.
|
|
Betta
tomi Ng
& Kottelat, 1994
Betta tomi is vernoemd naar Professor Tom Lam Toong Jin van
de Singapore Universiteit en word zo'n 14 cm (TL). Ook deze soort
is overwegend donkerbruin gekleurd maar wat ook kan plaatsmaken
voor een lichte kleur met soms een donker streeppatroon welke zeer
sterk naar zwart neigt. Bij de vinaanzet en in het begin van de
vinnen - en daarbij de rugvin in het geheel - is een prachtige,
lichtgele kleur zichtbaar. Aan de rand van de anale vin vertonen
mannetjes vaak nog een brede groene rand. Op de keel heeft Betta
tomi 2 iets parallel lopende, verticale strepen, soms losstaand
van de onderlip. De soort komt uit Johor; Maleisië
en kwam ook voor in Singapore waar Betta tomi al lang geleden
is uitgeroeid. Deze muilbroeder komt voor in zuur verswater met
een pH van 5.5. Helaas is Betta tomi inmiddels ook een sterk
bedreigde soort.
|
| |
|
|
|
Betta
pi
Tan, 1998
Betta pi,
12 cm (TL), is de enige van de groep welke niet voorkomt in zuurwater
biotopen. De soort komt uit Thailand; turfmoerassen vlakbij Mae
Nam Tod Deng en 12 km te Zuid-Westen van Tak Bai. Ook Betta pi
is een bedreigde soort, de natuurlijke leefomgeving word vernietigd
door de aanleg van rubberplantages. Van het natuurlijke biotoop
is alleen de pH bekend, welke tussen de 5 en 6 lag. Omdat deze grote
gele muilbroeder een pi-vormig symbool op de keel heeft is deze
beschreven als Betta pi. Wat kleur betreft lijkt de soort
op Betta waseri; over het algemeen bruin-achtig.
|
|
Betta
waseri Krummenacher,
1986
Betta waseri is de eerst ontdekte en beschreven soort van
de groep en komt uit de omgeving van Kuantan, met name in Pahang.
Daar leeft de soort in zwartwater bosstroompjes met een pH rond
de 4 á 5. Het water is ook uitgesproken zacht alhoewel daar
geen metingen van bekend zijn. In de kreekjes houdt Betta waseri
zich op tussen het bladafval en de wortelstelsels van de overhangende
vegetatie. Kuantan staat al lange tijd onder stevige druk, als gevolg
verdwijnen er steeds meer biotopen waar deze soort in voorkomt.
De wetenschappelijke naam dankt deze grote muilbroeder, 14 cm (TL),
aan Alfred Waser; de ontdekker van de soort. Op de keel heeft Betta
waseri 2 traan-vormige stippen. Het lichaam is eenvoudig donkerbruin
gekleurd, een kleurenpatroon wat plaats kan maken voor een lichte
grondkleur met een donker, bruin-zwart horizontaal streeppatroon.
De vinnen zijn overwegend kleurloos tot een donkerbruine kleuring
in de aanzet van de vinnen.
|
| |
|
Voortplanting
Zoals vermeld zijn al deze soorten muilbroeders.
Gezien hun grootte zijn grote bakken nodig met een minimum van 100
cm in lengte. De hoogte is minder belangrijk aangezien deze Bettas
gewend zijn aan ondiep tot zeer ondiep water, soms maar enkele centimeters,
dus een hoogte van 20 tot 30 cm is geen probleem. Voor de voortplanting
is het sterk aan te raden de bak dicht te beplanten zodat er veel
schuilplaatsen ontstaan. Het is onmogelijk om een algemene beschrijving
over de voortplanting te geven gezien niet elke soort hetzelfde
vereist. De ene soort plant zich zonder problemen voort in het gezelschap
van anderen terwijl de ander een bak voor zich alleen vereist. Wel
is het bij alle soorten van belang te genoemde waterwaarden te handhaven
voor een optimale verzorging en voortplanting. Tijdens het afzetten
kan zich een leuk fenomeen laten zien wat doet denken aan een soort
balspel. Na een omstrengeling pakt het vrouwtje de eieren en stopt
deze in de muil. Vervolgens gaat zij recht tegenover het mannetje
'staan' en spuugt vervolgens eitje voor eitje in zijn richting.
Als het mannetje snel genoeg is kan hij de eitjes bemachtigen, is
dit niet zo dan pakt het vrouwtje ze snel weer terug. Dit spel blijft
zich herhalen tot het mannetje uiteindelijk in het bezit is van
alle eitjes. De nesten van de deze gele muilbroeders kunnen vrij
groot zijn; bij Betta spilotogena zijn nesten van 180 jongen
gemeld, welke zich op dat moment in de muil van het broedende mannetje
bevonden. Hoe lang er gebroedt word is nooit duidelijk geobserveerd.
De jongen zijn van respectable lengte wanneer zij door het mannetje
worden losgelaten; bij Betta spilotogena ongeveer 6 mm. De
soorten uit de Betta waseri groep zijn veelal niet cannibalistisch
dus de jongen kunnen prima bij de ouders gelaten worden. Op den
duur zullen er zich dan jongen van verschillende nesten bij elkaar
bevinden, hetgeen absoluut geen problemen opleverd. Regel hiervoor
is wel dat de bak groot genoeg is en een zeer goede beplanting heeft.
|
|
-
|
|
©
Stefan vd Voort 2003
|
|